In september 2009 oordeelde het Hof dat de hoge bedragen die Nederland vroeg voor een verlenging van een verblijfsvergunning en een vergunning voor onbepaalde tijd onrechtmatig waren. ‘Vooral grote Turkse gezinnen hebben jarenlang krom gelegen om de leges te kunnen betalen’, reageert Harm van Zuthem, medewerker van het Inspraak Orgaan Turken in Nederland (IOT).

Voor een Machtiging tot Voorlopig Verblijf (MVV) werd bijvoorbeeld 830 euro gerekend. Nederland heeft de leges na de eerdere uitspraak aangepast.

Terugbetaling

Het IOT wil dat de regering iedereen met terugwerkende kracht terugbetaalt. Van Zuthem schat de groep die in aanmerking komt voor restitutie op zo’n 30 tot 40 duizend Turken.

‘Het gaat niet altijd om grote bedragen. Sommigen hebben recht op een paar honderd euro, maar voor grote gezinnen kan het tot duizenden euro’s oplopen’, zegt Van Zuthem. Het IOT schat dat er in totaal een bedrag van 40 miljoen euro mee is gemoeid.

Folders

De belangenorganisatie heeft folders verspreid in de Turkse gemeenschap. Daarin wordt uitgelegd dat velen recht hebben op teruggave, maar dat ze hun zaken zelf moeten bevechten bij de rechtbank. De Nederlands Turkse advocate Famile Arslan, een van de raadslieden die in de IOT-folder worden aanbevolen, zegt te worden ‘platgebeld’.

Ontmoedigingpolitiek

Arslan vertegenwoordigt al honderd Turkse gezinnen en zal zo’n vijfhonderd zaken aanspannen tegen de IND. ‘Ik heb uitgerekend dat een van mijn cliënten, een gezin met vijf kinderen, recht heeft op 4.000 euro’, zegt Arslan.

Volgens haar zijn de Nederlandse leges sinds 2002 extra verhoogd ‘als onderdeel van een ontmoedigingspolitiek’. ‘Nederland vraagt veel meer dan andere Europese landen. Op een gegeven moment liep het echt de spuigaten uit.’

Volgens Arslan heeft de uitspraak van het Hof nog meer ‘verstrekkende gevolgen’. Op grond van Artikel 9 van de associatieovereenkomst tussen de Europese Economische Gemeenschap (EEG) en Turkije (op 12 september 1963 in Ankara ondertekend) oordeelde het Hof dat lidstaten aan Turken überhaupt geen afwijkende bepalingen mag opleggen. Arslan: ‘Turken worden gezien als Europese onderdanen. Verplichte inburgeringsexamens zijn dus ook onrechtmatig.’

Volgens Van Zuthem wordt hoog tijd, gezien de uitspraken van het Hof, dat de Tweede Kamer een principieel debat gaat voeren over alle eisen die Nederland aan gezinshereniging stelt’